TEITHIO / Touring in Wales

Mae daliadau wirioneddol facro yn effeithio ar y meicro yn y cyd-destun yma; fy nghred i yw bod agwedd ôl-drefedigaethol Lloegr i Gymru wedi diystyru Canolbarth Cymru, gan gynnwys Ceredigion – ac felly mae’n lawer haws i deithio i Gaerdydd via’r Amwythig ar y trên.

Rym wedi arfer a’r drefn hon, ond canrifoedd o Lundain fel prifddinas Lloegr – ac nid ein gwlad ni – sydd wedi achosi hyn. O edrych ar raglen y Porthmyn gwelwn ac fe’m hatgoffwyd taw yn Llandeilo yng Ngorllewin Cymru yr ysgrifennwyd y siec banc cyntaf: er mwyn sicrhau fod tâl teg yn cyrraedd pen arall taith y porthmyn go iawn. Bryd hynny, o leiaf roedd gwyr busnes ein gwlad yn arloeswyr hefyd, i gymharu a’r Titw Tomos Las yn pigo briwsion oddi tan y bwrdd adar wrth i fran mawr du’r ymerawdwyr parhau i bigo ar sgerbwd ein gwlad.

Mae’r tin a’r glo wedi pallu o ran defnydd economeg nawr;
ond mae’r strwythurau sydd gennym ni fel gwlad dal i fod yn hollol ddibynnol ar ein gormeswyr, ac felly teithio o un rhan o Gymru i’r llall yw’r broblem fwyaf i gwmni cynhyrchu annibynnol yng Nghymru.

Fel bu sôn gan Dr. Jamie Medhurst yn ei araith amser cinio i gynulleidfa yn y Llyfrgell genedlaethol yn ddiweddar, does dim sianel na chwmni CYNHYRCHU teledu wedi bod dros Gymru gyfan erioed; dyna oedd bwriad Teledu Cymru yn y 60au cynnar, ond ofer bu’r ymdrechion, ac nid oedd modd datganoli’r grym pwer ar y lefel macro; roedd y cynnig o £21m i gadw’r drwydded yn ddigon i osgoi unrhyw gwmni lleol o Gymru i gystadlu yn fwy diweddar.

Ceir ambell i lais arall yn y dorf dawel : yn ‘Free Wales, Welsh Wales, Socialist Wales’ tarodd Gareth Miles sylw, “..ar ei gred bod yr iaith Gymraeg a’i diwylliant wedi cael eu distrywo gan gyfalafiaeth imperialaidd.” (Fowler: 2008, t,179)

Ac mae’r cyfranogydd cyson i Radio Ceredigion yn ystod fy nghyfnod i yno Gwilym am Ioan wedi cael llond ei fol o weld, “cymunedau’n marw o flaen fy llygaid.” (Ibid)

Advertisements

One response to “TEITHIO / Touring in Wales

  1. Mae’n wir fod hewlydd gorau Cymru yn mynd o’r gorllewin i’r dwyrain, ond proses naturial ydi hyn i raddau gan mai yn y dwyrain mae’r prif farchnadoedd (e.e. Manceinion, Birmingham a Llundain). Polisiau cref i fanteisio ar hyn er budd y Cymry sydd eii hangen, o bosib.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s