A oes yna’r fath beth â’r “Geinog Gymraeg?”

Tua’r adeg yma y llynedd, dderbyniais wahoddiad i gynhadledd a threfnwyd gan Leighton Andrews a’r Cynulliad yn Stadiwm Caerdydd i drafod y defnydd o Gymraeg ar y we, le roedd yr arbenigwr ar-lein Cymraeg Marc Webber wedi cyflwyno’r syniad o bwysigrwydd “Y Geiniog Gymraeg”; hynny yw arian o ddwylo Cymry yn mynd yn fasnachol at ddwylo Cymreig trwy busnes. Enghraifft amlwg o hynny byddai darllenwr y blog yma yn prynu cig oen o Gymru.

Pe baech yn gallu fforddio hynny; o edrych ar fwydlenni yn ddiweddar byddai’n well gen i fwyta unrhywbeth nad ydw i’n gallu coginio (pizzas a bwyd llysieuol gan fwyaf) yn hytrach na thalu dwywaith gymaint a’r cigydd lleol er mwyn rhoi fy hunan mewn sefyllfa le dwi’n edrych am wallau yn y coginio er mwyn profi bod hi’n wastraff arian. Duwch, bywyd caled go iawn yw bywyd y Cardi o dro i dro.

Lecwydd 2012

Nid fel y gohebydd peldroed i Golwg360 oeddwn i yn y Stadiwm felly, ond dwi’n hapus i gymryd fy rhan i o’r clod gan fod yna dderyn bach glas wedi dweud wrthof i mai Google Translate a fy mlogs peldroed i llynedd oedd y prif resymau dros gwellhad buan CPD Caerdydd dros yr haf; miliynau y Malay yn gyd-ddigwyddiad llwyr mae’n debyg..

Ta waeth, wrth i Marc Webber cael ei ddiolch am ei gyfraniad y siaradwr nesaf, roedd sôn eto am “Y Geinog Gymraeg” ac felly roedd yn elfen weddol arwyddocaol a chofiadwy o’i gyfraniad. Gofynnwch i un o’r brodyr Glyn, gan eu bod nhw yna, er taw’r #DimeGoch oedd @danielglyn yn son amdano wedyn. Megis y Yeti a’r Dyn Eira Ofnadwy, Abonim…ofnadwy , dyma ffenomena sydd a mwy nag un enw ond does dim prawf go iawn bod hi’n bod…

Sôn oedd Marc yn benodol am ei argymhellion i swyddfa newydd y Comisiynydd i’r Gymraeg Meri Huws, a chofiaf hynny’n eglur gan mod wedi eisiau archwilio’r ffenomen yma’n bellach i weld a gall y fath beth bodoli ym masnach gerddorol ei naws.

—————————————————————-

Fel byddwch chwi ddallenwyr selog yn gwybod yn barod, gennyf edmygedd at waith Raymond Williams, Foucault a Marx ymhlith eraill, a cheisiaf addasu ac ystyried eu safbwyntiau hwythau wrth drafod Cymru a’r “Geiniog Gymraeg” damcaniaethol hon sydd wrth gwrs yn rhan anatod o unrhyw fenter Gymreig megis gwefan.

—————————————————————-

I ymweld eto at thema cyson, mi oedd Foucalt wedi ei daro’n fawr gan y darn o waith Magritte La trahison des images, darn o waith a oedd yn amlygu’r gwahaniaeth rhwng yr arwydd-ydd a’r arwyddiedig.

magritte-la-trahison-des-images

Mae’n bosib cafodd Magritte ei hun ei ysbrydoli gan waith yr arloeswyr yn y cyfrynghau electroneg; megis William Henry Fox Talbot a oedd yn hollol chwyldroadol yn ei grefft o gynhyrchu delwedd o les :Lace, Plate XX. Mae Geoffry Batchen yn clymu’r ddau artist at ei gilydd wrth gyfeirio at y delweddau Talbot a chreuwyd gan ddefnyddio cemegion a thechnegau ffotograffiaeth cynnar fel ‘This is not lace’ yn ei erthygl ef Electricity Made Visible.

Credaf fod hyn yn awgrymu’r tueddiad sydd gan arloeswyr ym mhob maes i ddilyn, adlewyrchu neu efelychu ei gilydd, a gwir gobaith fy ngwaith yw i helpu i greu’r awyrgylch i artistiaid Cymru ym mhob maes petai hynny yn bosib. Ymchwiliaf y syniadaeth yna gyda fy ngwaith i http://www.twitter.com/cardiffrinj ac felly hefyd yn y golofn yma.

O dref i dref, clywaf mwy a mwy am ganolfannau, siopau lleol a mannau cwrdd amlwg yn cau neu dan fygythiad oherwydd…wel buasai’n ormod i roi bai ar un unigolyn; ond yn sicr ers i Blair geisio atgyfodi Thatcher yn ddamcaniaethol a arweiniodd (fel ry ni’n deal yn well yn awr) i Sorros a’i griw ddim yn teimlo’n sori dros unrhywun neu unrhywbeth; a nawr wel does dim dwywaith amdani:

Efallai nad yw’r “double dip” wedi troi mewn i’r trydydd dip sydd heb losin ag enw tebyg, ond yma yng Nghymru dim ond nawr ry ni’n teimlo sgil-effeithiau’r dip cyntaf.

Felly mae’n hen bryd i’r Cymry Cymraeg arwain y ffordd allan o’r helynt yma a cheisio anghofio taw Cameron wnaeth ofyn am fwy o wirfoddolwyr; a chydweithio i arbed ein canolfannau Cymraeg.

Heblaw hynny, byddwch chi yn dadfeilio’r ardd gefn er mwyn cadw’r ardd ffrynt yn edrych yn dda…

Dydi’r trosiad yna ddim yn gweithio yw hi, sydd braidd yn eironi gan taw dim ond ceisio osgoi defnyddio’r Saesneg “cutting your nose off to spite your face” oeddwn i yn ceisio gwneud.

Enghraifft eglur arall wrth gwrs o dorri fy nhrwyn er mwyn pechu fy wyneb. Wel, o leiaf mae yna odl fewnol yn does?

Advertisements

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s